Page 31 - revista agaca 161_web

31

caderno técnico

pastoreo (Salcedo et al., 2019), aumento da produti- neira de reducir as emisións, non só polo maior se-
vidade por animal, reducir a fertilización nitroxenada, cuestro no chan, senón tamén porque se producen
substituír a fertilización mineral pola orgánica, mí- unhas menores emisións dos xurros (Mosquera et al.,
nima labra etc. As medidas con cociente custo-efi- 2022). A cantidade total de CO fixado durante un
2
ciencia positivo requiren de investimentos ou custos ano por un cultivo agrícola depende de numerosos
adicionais en inputs específicos como inhibidores ou factores entre os que destacan as características xe-
aditivos na dieta dos animais (Baccour et al., 2019), néticas, as condicións edafo-climatolóxicas e o ma-
e as medidas de mitigación con valores custo-efi- nexo do cultivo. As especies froiteiras e forestais con-
ciencia baixos proporcionan beneficios e reducen tribúen a alcanzar o obxectivo de cambio climático,
os danos ambientais. ben integradas nas parcelas de cultivo ou pastos ou
como superficies destinadas exclusivamente ao uso
O Carbono Orgánico do Chan (COS) constitúe a froiteiro ou forestal na propia explotación.
maior reserva de carbono terrestre. A capacidade
dos chans para almacenar carbono depende dun- As granxas estudadas teñen un 73% da superficie
ha ampla gama de factores: a altitude e as preci- destinada a cultivos agrícolas, un 11% a pastos
pitacións, menor uso de fertilizantes a través da re- anuais, bianuais ou perennes, un 14% a terreo fores-
tención de nutrientes, menor densidade aparente do tal e ao redor dun 2% aos cultivos permanentes; e
chan, a estabilización química da materia orgánica, o 70% das explotacións presentan árbores froiteiras
a maior capacidade de retención de auga e maior e máis do 50% das explotacións cultivan algunha
actividade biolóxica. especie forestal. As especies froiteiras representan
unha proporción de superficie moi pequena dentro
As diferenzas no clima, o pH do chan, o contido de das granxas de vacún de leite avaliadas, ao non al-
fragmentos grosos ou o tipo de cobertura do chan canzar 1 hectárea. A maceira é a especie máis repre-
son os principais factores que explican as diferenzas sentativa das granxas de leite, cunha media de 0,93
no COS en terra vexetal (Rial M., et al., 2017). As ac- ha nas granxas estudadas. Aínda que non existen en
tuacións antrópicas resultan moi negativas a través Galicia valores de secuestro de carbono vinculados
do cultivo, a proliferación de incendios e o conse- a especies froiteiras, a maceira en réxime de rega-
cuente incremento da erosión. En chans de Galicia dío de Aragón (Espada, 2013) ten unha capacidade
(Macías et al., 2004) cada centímetro dos horizon- anual de secuestro de 21,98 t CO /ha, polo que po-
2
tes superficiais contén de 5 a 8 t C/ha, excepto nos demos calcular 21,06 t CO na granxa media. Esta ci-
2
chans degradados ou cultivados onde esta cantida- fra superaría as emisións de óxido nitroso por hectá-
de descende a valores inferiores a 4 t C/ha. En 3.752 rea calculadas como consecuencia da achega de
mostras de chans forestais e/ou con matogueira de xurro, con valores medios que roldan 1,7 t CO /ha.
2
Galicia (Calvo de Anta et al., 2015), o COS presenta De tal maneira, 1 hectárea de maceira compensaría
un valor medio de 260 t C/ha (0-30 cm), que pode as emisións de óxido nitroso por achega de xurro de
aumentar ata os 340 t C/ha (0-50 cm), tendo en con- 12 hectáreas de cultivo. En canto ás especies fores-
ta a abundancia de chans humíferos con > 40 cm tais, tendo en conta os datos medios de crecemento,
de espesor. Nun posterior estudo de 12.724 mostras o secuestro de carbono estimado estivo ao redor de
de chans españois (Calvo de Anta et al., 2020), os 1,65 t CO /ha para o carballo, 3,3 t CO /ha para o
2 2
valores de COS na capa superficial do chan calcá- castiñeiro e 7 t CO /ha no caso do piñeiro. Estas ci-
2
reo en zonas áridas oscilan entre 20 t C/ha en culti- fras deben considerarse con cautela (Mosquera et
vos leñosos e 60 t C/ha en cultivos forestais, mentres al., 2022), xa que as granxas non proporcionaron os
que en chans graníticos ácidos en zonas húmidas o diámetros medios precisos das árbores.
COS pode alcanzar 170-200 t C/ha, podendo che-
gar a 190-240 t C/ha. Conclusións

As emisións nas granxas de produción leiteira están O sector agrario sufrirá algúns impactos negativos
asociadas fundamentalmente ao uso do territorio, á provocados polo cambio climático e é unha fonte
xestión dos xurros e á fertilización dos cultivos, men- de gases de efecto invernadoiro, á vez que pode
tres que o secuestro de carbono débese asociar á xogar un papel clave na mitigación do cambio cli-
implantación dun compoñente leñoso, sexa este en mático. O sector agrario é a causa de ao redor do
forma de árbore froiteira ou forestal. A mitigación in- 10% do total das emisións de gases de efecto inver-
clúe dous tipos de accións: por unha banda, a dimi- nadoiro no ámbito da UE-28, pero tamén é parte da
nución das emisións dos gases de efecto invernadoi- solución.
ro e por outra, o secuestro de carbono. A conversión
dos cultivos a pastos permanentes é unha boa ma-

Nº 161 Decembro 2022